Predstavljen program jubilarnog XL festivala „Grad teatar“

22.06.2026.

Na današnjoj konferenciji za medije upriličenoj povodom predstavljanja programa jubilarnog, XL festivala „Grad teatar“, prisutnim novinarima obratili su se predsjednik Opštine Budva Nikola Jovanović, vršiteljka dužnosti direktorice JU „Grad teatar“ Ivana Lazović, glavna urednica programa Svetlana Ivanović i rediteljka Ana Vukotić.

Jubilarni, četrdeseti festival „Grad teatar“ biće održan od 30. juna do 23. avgusta pod motom „Trusi i trepeti“, a tokom 55 festivalskih dana publici će biti predstavljeno više od 68 programa na brojnim scenama: između crkava, u crkvi Santa Marija, na Trgu pjesnika, ulicama Starog grada, trgu ispred Starog grada, u amfiteatru manastira Stanjevići, kao i na novoj festivalskoj lokaciji – tvrđavi Mogren.

Predsjednik Opštine Budva Nikola Jovanović ocijenio je da će jubilarno izdanje festivala biti organizovano na najvišem nivou do sada, ističući značaj manifestacije za kulturni identitet grada.

„Četiri decenije trajanja festivala potvrđuju da je Budva, osim turističkog, i kulturni centar Crne Gore. Ovogodišnji program, koji će trajati gotovo dva mjeseca, još jednom potvrđuje opredjeljenje lokalne samouprave da kultura bude jedan od ključnih pravaca razvoja grada“, kazao je Jovanović.

On je posebno istakao značaj nove festivalske scene na tvrđavi Mogren, pozvavši domaću i međunarodnu publiku da posjeti ovogodišnje izdanje festivala.

Predstavljajući bogat program jubilarnog izdanja, v.d. direktorice JU „Grad teatar“ Ivana Lazović najavila je niz premijernih i ekskluzivnih izvođenja.

„Ovog ljeta publici ćemo ponuditi raznovrstan i sadržajan program, koji objedinjuje dramsku, muzičku i likovnu umjetnost, uz snažno prisustvo domaćih autora i umjetnika, ali i značajnih regionalnih i međunarodnih produkcija“, istakla je Lazović.

Festival će biti otvoren 30. juna premijernim izvođenjem plesno-muzičkog spektakla „Noć skuplja vijeka“, novom koprodukcijom JU „Grad teatar“ i BITEF teatra, u režiji i koreografiji Igora Kirova.

Među ovogodišnjim premijerama nalaze se i predstava „Krađa, prekrađa i nekrađa“, nastala u koprodukciji JU „Grad teatar“ i Gradskog pozorišta Podgorica, po tekstu i u režiji Vide Ognjenović, kao i predstava „Kjara Zorzi“, koprodukcija JU „Grad teatar“ i Kraljevskog pozorišta Zetski dom, prema tekstu Ljubomira Đurkovića, u režiji Ane Vukotić.

Publika će tokom ljeta imati priliku da pogleda i koprodukcije „Nestvarni grad“, „Život provincijskih plejboja nakon Drugog svjetskog rata ili Tuđe hoćemo – svoje ne damo“ i dječju predstavu „Ostrvo sa blagom“.

Ovogodišnji dramski program obuhvatiće i značajna regionalna ostvarenja, među kojima su predstave „Moj obračun s njima“ Radeta Šerbedžije, „Mediteranski brevijar – na valovima Radio Mediterana“, „Čekajući Oresta“, „Šine“, „Moji tužni monstrumi“, „Arsenik i stare čipke“, „Više od igre“, „Centrala za humor“, opera „Snežana i sedam patuljaka“, „Španska luda“, „Gidionov čvor“, „Fleka“ i „Mirandolina“.

Iz Italije na festival dolazi predstava „Lutajući Avijatičar i Mali Princ“, zamišljena kao poklon gradu i festivalskoj publici, dok će savremenu slovačku scenu predstaviti Gradsko pozorište DPOH iz Bratislave sa predstavom „Generacija Z: Neviđena ljepota“, uz prateći književni program posvećen savremenoj slovačkoj poeziji.

Festival će biti zatvoren mjuziklom „Kao kakao“, najnovijom sjevernomakedonskom produkcijom inspirisanom muzikom Vlatka Stefanovskog, u režiji Dejana Projkovskog.

Govoreći o ovogodišnjem motu festivala, Lazović je istakla da „Trusi i trepeti“ predstavljaju simboličku sponu između predstave „Trus i trepet“, koju je Vida Ognjenović napisala i režirala za osmo izdanje festivala, i njenog novog teksta „Krađa, prekrađa i nekrađa“, nastalog povodom jubilarnog izdanja festivala.

„Moto festivala predstavlja svojevrsnu kopču između festivalske tradicije i savremenog umjetničkog izraza, dok vizuelni identitet, čiji je autor Merin Smailagić, šalje poruku o uspješnom povezivanju četiri decenije modernog teatarskog izraza sa antičkim kodom Budve“, kazala je Lazović.

Muzički program ovogodišnjeg festivala obuhvatiće jedanaest koncertnih večeri. Program otvara Rade Šerbedžija sa bendom Zapadni kolodvor koncertom „Jesen stiže, Dunjo moja“, dok će publika imati priliku da prisustvuje i premijernim izvođenjima djela „Europe Symphony“, „Oro“ i „Paštrovske impresije – među kamenom i morem“.

U saradnji sa KotorArtom biće izvedena i kamerna opera „Ostrvo“, a u muzičkom programu nastupiće i Balkan Cellos, Tree Cellos, violinista Slaven Knezović uz klavirsku pratnju Jelene Dobraković, češka violinistkinja Jitka Kasparov, kao i brojni drugi umjetnici.

Likovni program biće otvoren 13. jula interaktivnom izložbom „Reč i misao. Velika apstraktna slika“ umjetnice Irene Lagator, dok će tokom avgusta u crkvi Santa Marija biti predstavljena multimedijalna izložba „Equilibrium“ umjetnika Siniše Radulovića, realizovana u saradnji sa kustoskinjom Svetlanom Racanović. Ova izložba je osmišljena posebno za jubilarni festival i za prostor crkve Santa Maria”, naglasila je direktorica.

Prisutnima se obratila i rediteljka Ana Vukotić, najavljujući praizvedbu dramskog teksta „Kjara Zorzi“ Ljubomira Đurkovića.

„Riječ je o projektu koji smo Ljubomir Đurković i ja počeli da osmišljavamo još tokom rada na predstavi ‘Ribarske svađe’ u koprodukciji ‘Grada teatra’ i Crnogorskog narodnog pozorišta” a predstava će biti izvedena u ambijentalnoj formi, na prostoru između crkava u Starom gradu, za koji je tekst i pisan. Posebno me raduje činjenica da su u podjeli angažovani isključivo crnogorski glumci, dok većinu autorskog tima čine domaći umjetnici. To potvrđuje razvoj crnogorske pozorišne scene i umjetničkih kapaciteta“, kazala je Vukotić ističući da danas domaći umjetnici imaju kvalitet i rezultate koji ih preporučuju za najznačajnije festivalske programe.

Ona je zahvalila organizatorima na prilici da bude dio jubilarnog izdanja festivala, najavivši da će detalji o predstavi biti predstavljeni na posebnoj konferenciji za medije.

 Na kraju konferencije za medije, prisutnima se obratila i glavna urednica programa Svetlana Ivanović, ističući da jubilej od četiri decenije trajanja festivala nameće poseban odnos prema koncipiranju književnog programa.

„Jubilarno festivalsko izdanje obavezuje na poseban odnos prema odabiru ovogodišnjeg književnog programa. Stoga ćemo tokom šesnaest književnih večeri na Trgu nastaviti da istražujemo nove književne svjetove i poetike, žanrovske pravce i njihove preplete, ali i da se osvrnemo na značaj četvorodecenijskog jubileja. Ujedno, kretaćemo se i interdisciplinarnim poljima koja gotovo organski povezuju književnost sa drugim umjetničkim izrazima i disciplinama širokog polja društvenih nauka“, kazala je Ivanović.

Kako je najavila, prvo veče na Trgu pjesnika biće posvećeno književnom stvaralaštvu Srđana Dragojevića, nakon čega će festivalska publika imati priliku da se susretne sa Krunom Lokotarom, Nadijom Rebronjom, Andrijom Radulovićem, Katarinom Peović, Nenadom Šaponjom, Vladimirom Pištalom, Vladimirom Vujovićem, Otom Horvatom, Enesom Halilovićem, Sašom Ognenovskim i Erikom Ondrejičkom.

Posebno mjesto u programu zauzeće predstavljanje izdanja Izabranih djela Vladimira Vukićevića, o kojem će na Trgu govoriti akademik Dragan Vukčević, prof. dr Luka Rakojević i prof. dr Vladimir Vujošević. Festivalska publika imaće priliku i da prisustvuje predstavljanju sabranih djela Bore Draškovića, a sa autorom će razgovarati reditelji Boris Liješević i Darko Bajić.

Obilježavanje jubileja biće zaokruženo i razgovorom sa Vidom Ognjenović o njenom doživljaju kruga budvanskih tema, koje već četrdeset godina kontekstualizuje u skladu sa savremenim dramskim i rediteljskim poetikama, ali i društvenim trenutkom.

Ivanović je naglasila da nemjerljiv doprinos programu i ove godine daju brojni književnici, kritičari, teoretičari i univerzitetski profesori koji će moderirati književne večeri na Trgu pjesnika: Dubravka Dragović Šehović, Jagna Pogačnik, Vladislava Gordić Petković, Aleksandar Ćuković, Marijan Krivak, Nenad Šaponja, Božena Jelušić, Gojko Božović, Igor Perišić, Danka Ivanović, Vesna Trijić, Nikola Nikolić i Martin Prebuđila.

Jubilarni XL festival „Grad teatar“ održaće se od 30. juna do 23. avgusta 2026. godine.

NAJAVA 40. FESTIVALA „GRAD TEATAR“

“TRUSI I TREPETI”

(“Krađa, prekrađa i nekrađa”, Vida Ognjenović)

       Ljubitelji kulture i umjetnosti ovog ljeta će imati priliku da uživaju u bogatom programu XL jubilarnog izdanja festivala “Grad teatar”, koji će svečano biti otvoren 30. juna na trgu ispred Starog grada u Budvi sa početkom u 20 č. Festival će biti otvoren izvođenjem plesno-muzičke predstave „Noć skuplja vijeka“ u režiji i koreografiji Igora Kirova, novom koprodukcijom JU „Grad teatar“ Budva i BITEF teatra iz Beograda.

       Jubilarni XL festival “Grad teatar” će tokom 55 dana trajanja, u periodu od 30. juna do 23. avgusta, prikazati preko 68 programa, koji će se odvijati na na sceni Između crkava, unutar crkve Santa Marija, na Trgu pjesnika, na ulicama Starog grada, na trgu ispred Starog grada, u amfiteatru manastira Stanjevići i na tvrđavi Mogren.

       Tokom trajanja festivala publika će imati priliku da prati renomirane domaće, regionalne i internacionalne programe, među kojima pozorišne predstave, koncerte, književne večeri, izložbe i multimedijalne programe. Ovogodišnja programska koncepcija festivala snažno je utemeljena na bogatoj kulturno – istorijskoj tradiciji Budve, prvenstveno kroz dvije praizvedbe predstava “Kjara Zorzi” u režiji Ane Vukotić  i “Krađa, prekrađa i nekrađa” u režiji Vide Ognjenović, dok istovremeno, festival ostaje otvoren prema savremenim umjetničkim praksama, donoseći publici programe koji kroz moderne izraze i inovativne forme promišljaju aktuelne društvene i kulturne teme.

   Ovogodišnji festival se odvija pod motom “Trusi i trepeti” inspirisanim novim dramskim projektom Vide Ognjenović.

         Razmišljajući o sloganu koji bi pratio ovogodišnje festivalsko izdanje, nismo mogli da zanemarimo činjenicu da je za nama 40 godina festivalskog iskustva – brojka koja obavezuje i na sjećanje i na svijest o kontinuitetu i stalnoj potrazi za novim poetikama. Imajući u vidu činjenicu da publika pažljivo brušenog ukusa pred svako festivalsko izdanje očekuje i potvrdu uvriježenog estetskog pravca, ali i uvid u nove forme i iskaze svih umjetničkih disciplina koje čine programsku okosnicu festivala, čini nam se da sintagma „trusi i trepeti“ asocira na sve pomenute pravce razmišljanja.

Prvenstveno, značenje sintagme lokalno je kontekstualizovano, budući da je vezano za Ljubišin jezik i kraj iz kojeg je potekao. Uz to, sintagma je varijanta naziva jedne od predstava, upisane u identitesku kartu festivala „Grad teatar“. Naime, prateći kulturno nasljeđe grada Budve, Vida Ognjenović 1994. godine nastavlja da istražuje splet tema i motiva Ljubišine književnosti, iznikle na pripovijestima o lokalnim istorijskim događajima i legendama i u karakterističnom jeziku budvanskog kraja. Na osnovu Ljubišinih autobiografskih podataka i riječi koje je tokom života prikupljao i zapisivao, piše dramski tekst za igrokaz „Trus i trepet“, koji, prateći tradiciju aktivne potrage za novim formama sadržaja inspirisanog lokalnom kulturom, i režira za VIII festivalsko izdanje (Igrali: Svetozar Cvetković, Stela Ćetković, Branislav Zeremski).

Uz to, u duhu ukazivanja na kontinuitet, Vida Ognjenović na molbu JU „Grad teatar“ piše i novi tekst za jubilarno, XL festivalsko izdanje, naziva „Krađa, prekrađa i nekrađa“, inspirisano motivima možda i najkonciznije Ljubišine pripovijesti „Krađa i prekrađa zvona“. Priča o naizgled različitim identitetima istovjetnog mentaliteta, dinamičnim i komičnim obrtima ukazuje i na univerzalnost ljudskih sudbina, karaktera i ponašanja, na osobenosti ljudi Ljubišinog kraja, ali i na još jednu mogućnost prilagođavanja teksta dramskim poetičkim uzusima savremenog doba.

Negdje je zapisano da se pomenutom sintagmom može ukazati i na vremenski interval „oduvijek“ ili „od vajkada“, kojim bi se sugerisalo na vrijeme prapočetka, utemeljeno u kolektivnoj memoriji i otporno na sve promjene koje vrijeme istorije uslovljava, što sad i jeste i realnost festivala. Ujedno, sintagma sugeriše i na dinamiku iskustva generacija, uslovljenu geografskim odlikama Budve i Crne Gore i društveno-istorijskim dešavanjima na sredozemnoj razmeđi kultura Istoka i Zapada.

Imajući u vidu sve aspekte konteksta, sloganom bi se naglasio i prostorno-vremenski kontinuum festivala „Grad teatar“, istovjetnost estetskih težnji kroz decenije, ali i posebnost svakog festivalskog izdanja, koje iz godine u godinu, u skladu sa novim poetičkim težnjama, unosi i novu perspektivu u prezentovanju i doživljaju umjetničkih sadržaja. Suvišno je dodavati da suština katarze i jeste u osobenom osjećaju vitalne ritmičnosti koju izaziva, istovremeno pobuđujući i na, krajnje ljudske, potrese i smiraje.

Vizuelni identitet jubilarnog festivala, čiji je autor Merin Smailagić, pokušaj je mapiranja istorijskog pamćenja, zamišljen kao vizuelni vremeplov u kojem se kroz geometrijske strukture otkrivaju simboli prethodnih jubileja. Kroz fuziju arapskih i rimskih cifara, mediteranske gradijente i tipografsku višeslojnost šalje se poruka da festival uspješno spaja četiri decenije modernog teatarskog izraza sa antičkim kodom same Budve.

DRAMSKI PROGRAM

Jubilarno 40. izdanje festivala “Grad teatar” i ove godine potvrđuje svoju ulogu jednog od najznačajnijih regionalnih pozorišnih centara, donoseći publici bogat program premijera, festivalskih koprodukcija i gostovanja teatarskih kuća iz zemlje,  regiona i inostranstva. Pozorišni program festivala objediniće 23 različita naslova, među kojima tri festivalske premijere.

Festival će biti otvoren premijernim izvođenjem plesno-muzičkog spektakla „Noć skuplja vijeka“, novom koprodukcijom “Grada teatra” i BITEF teatra, u režiji i koreografiji Igora Kirova. Inspirisana istoimenom Njegoševom pjesmom, predstava kroz savremeni ples, muziku i poetske slike istražuje odnos ljubavi, umjetnosti, prolaznosti i vječnosti, uspostavljajući scenski dijalog sa jednim od najintrigantnijih motiva iz života i djela Petra II Petrovića Njegoša.

 Među ovogodišnjim premijerama nalazi se i predstava „Krađa, prekrađa i nekrađa“, nastala u koprodukciji “Grada teatra” i Gradskog pozorišta Podgorica, po tekstu i u režiji Vide Ognjenović, inspirisana pripovijetkom Stefana Mitrova Ljubiše „Krađa i prekrađa zvona“. Kroz prepoznatljiv mediteranski duh, predstava otvara pitanja morala, društvenih vrijednosti i kolektivnog identiteta, istovremeno uspostavljajući direktnu vezu sa budvanskim kulturnim nasljeđem i ovogodišnjim festivalskim motom.

Publika će premijerno gledati i predstavu „Kjara Zorzi“, koprodukciju “Grada teatra” i Kraljevskog pozorišta Zetski dom, praizvedbu teksta Ljubomira Đurkovića, u režiji Ane Vukotić. Smještena između Budve i Venecije krajem XVIII vijeka, ova predstava kroz priču o pozorištu, politici i društvenim odnosima otvara pitanja identiteta, slobode i pripadanja.

U programu će se naći i tri koprodukcije “Grada teatra” iz prethodnih sezona, tako da će publika imati priliku da pogleda  predstavu u formi vođene šetnje “Nestvarni grad” autora i reditelja Vuka Ršumovića, međunarodnu koprodukciju „Život provincijskih plejboja nakon Drugog svjetskog rata ili Tuđe hoćemo – svoje ne damo“, po tekstu Dušana Jovanovića i u režiji Ivana Penovića, i predstavu „Ostrvo sa blagom“, u režiji Kokana Mladenovića, uzbudljivu pozorišnu avanturu inspirisanu romanom Roberta Luisa Stivensona koju je “Grad teatar” radio u koprodukciji sa Malim pozorištem “Duško Radović” iz Beograda.

Ovogodišnji dramski program obogatiće i niz značajnih regionalnih produkcija. Veče nakon otvaranja teatarski program se nastavlja nastupom Radeta Šerbedžije u jednoj od najlegendarnijih monodrama u istoriji jugoslovenskog i hrvatskog teatra “Moj obračun sa njima”, po tekstuMiroslava Krleže, koja se od premijere 1974. godine, u režiji Dine Radojevića, do 1991. godine igrala nevjerojatnih 2000 puta. Potom nam iz  Gradskog dramskog kazališta “Gavella” iz Zagreba dolazi autorski projekat Pavlice Bajsić Brazzoduro “Mediteranski brevijar, na valovima Radio Mediterana”, nastao prema “Mediternskom brevijaru” Predraga Matvejevića i “Pričama iz susjedne luke (portulanu)” Olje Savičević Ivančević. Hrvatsko narodno kazalište Varaždin gostuje sa predstavom „Čekajući Oresta“, u režiji Livije Pandur, savremenim čitanjem antičkog mita. Na repertoaru će se naći i Narodno pozorište Republike Srpske sa predstavom “Šine” Milene Marković u režiji Milana Neškovića. Narodno pozorište Sombor gostuje sa najnovijom predstavom „Moji tužni monstrumi“ Mata Matišića, u režiji Ivana Vanje Alača. Među gostujućim predstavama nalazi se predstava „Arsenik i stare čipke“ Džozefa Keselringa Srpskog narodnog pozorišta u režiji Petra Jovanovića. Beogradsko dramsko pozorište gostuje sa predstavom „Više od igre“, u režiji Ivana Vukovića, pozorišnom adaptacijom kultne televizijske serije nastale po djelu Slobodana Stojanovića. Narodno pozorište iz Beograda donosi predstavu „Centrala za humor“ Đorđa Kosića u režiji Olje Đorđević, inspirisanu istinitim događajima iz okupiranog Beograda tokom Drugog svjetskog rata, kao i  operu „Snežana i sedam patuljaka“  u režiji Ane Grigorović, muzičku adaptaciju poznate bajke koja najmlađu publiku uvodi u svijet opere kroz igru, maštu i muziku. Bergam Art nam prikazuje intermedijalnu dramu nastalu po motivima drame “Španski kardinal” Enrija de Morterlana, pod nazivom “Španska luda” u adaptaciji Marije Bergam.

Značajno mjesto u programu pripada i ostvarenjima iz Crne Gore. Crnogorsko narodno pozorište izvešće predstavu „Gidionov čvor“ u režiji Ivana Vanje Alača, a donosi nam i  inkluzivnu predstavu „Fleka“, u režiji Branke Otašević, koja kroz igru, pokret i maštovitu scensku formu promoviše prihvatanje različitosti, empatiju i zajedništvo. Centar za kulturu Tivat donosi nagrađivanu predstavu “Mirandolina” Karla Godonija u režiji Tatjane Mandić Rigonat.

Iz Italije nam stiže predstava iz Modene  Azura Dagostina pod nazivom “Lutajući Avijatičar i Mali Princ” (“The Errant Aviator and the Little Prince”) u režiji Stefana Tea. Ujedno, krajem festivala osvrnućemo se i na dešavanja na savremenoj umjetničkoj sceni Slovačke, kada gostuje Gradsko pozorište DPOH iz Bratislave, sa predstavom pod nazivom “Generacija Z: Neviđena ljepota” (“Generacia Z: Krasa nevidana”) u režiji Zuzane Fialove, dok će na Trgu biti govora o savremenoj slovačkoj poeziji, o kojoj govore Erik Ondrejička i Martin Prebuđila. Festival zatvaramo mjuziklom „Kao kakao“, najnovijom sjevernomakedonskom produkcijom,inspirisanom muzikom Vlatka Stefanovskog u režiji Dejana Projkovskog.

MUZIČKI PROGRAM

Muzički program ovogodišnjeg izdanja festivala “Grad teatar” donosi raznovrstan i pažljivo koncipiran niz koncerata koji povezuju savremeno stvaralaštvo, domaće muzičko nasljeđe i međunarodnu umjetničku saradnju, i potvrđuje opredjeljenje festivala da publici ponudi vrhunske umjetničke sadržaje i nova koncertna iskustva. Ukupno 11 festivalskih večeri je predviđeno za koncerte. Muzički program festivala otvoriće koncert Radeta Šerbedžije i Zapadnog kolodvora pod nazivom ”Jesen stiže, dunjo moja”. Ovo nije samo koncert. To je ispovijest jednog života kroz muziku i poeziju u večeri u kojoj se prožimaju balkanska tradicija, poetska riječ i zvuk koji nema granica.

Posebno mjesto u programu zauzimaju premijerna izvođenja novih djela crnogorskih autora. Publika će imati priliku da prisustvuje premijernom izvođenju djela „Europe Symphony“ i “Oro” autora Darka Nikčevića i Srđana Bulatovića, koji će na sceni “Grada teatra” nastupiti sa Bokeljskim simfonijskim orkestrom. U okviru premijernih izvođenja biće predstavljeno djelo „Paštrovske impresije – među kamenom i morem“ kompozitora Ivana Marovića, nastalo po narudžbini festivala i inspirisano kulturnim nasljeđem Paštrovića i budvanskog kraja, a kompoziciju će izvesti flautistkinje Žana Lekić i Petra Lekić uz klavirsku saradnju Vladane Perović. Ovim programom i zatvaramo muzički program.

 Jubilarni festival će obelježiti i saradnja sa KotorArt festivalom. Početkom godine je potpisan sporazum u cilju uvezivanja institucija kulture, tako da će oba festivala imati privilegiju da isprate prva gostovanja premijernih programa. U sklopu te saradnje na festivalu se izvodi kamerna opera za tri ženska glasa, kamerni ansambl i elektroniku pod nazivom “Ostrvo”.

Među programima koji na inovativan način povezuju tradiciju i savremeni izraz izdvaja se koncert ansambla Balkan Cellos – Cellusion Summer Tour, jedinstvenog sastava 8 violončelista i jednog perkusioniste. Idejni tvorac u umjetnićki rukovodilac je  Dmitrij Prokofjev, a ovaj projekat je pokrenula Internacionalna muzičko-scenska asocijacija (IMSA) iz Crne Gore. Ansambl kroz originalne aranžmane donosi muzičko nasljeđe Balkana i različitih kultura svijeta. Ove godine na festivalu ćemo imati još jedan ansambl violončelista pod nazivom Tree cellos koji će se publici predstaviti koncertom pod nazivom “Od tišine do oluje”.

Ljubitelji kamerne muzike moći će da uživaju i u programu „Ljetnje refleksije“, koji okuplja pijanistkinje Deanu Pataković i Milicu Lundin, uz vizuelni segment umjetničke fotografkinje Maje Đurić. Na koncertu će biti izveden komad za četiri ruke mladog kompozitora Draška Adžića, koji je napisao specijalno za ovu priliku.

U okviru festivala nastupiće violinista Slaven Knezović, uz klavirsku pratnju Jelene Dobrković. Koncert “Muzički biseri Crne Gore” obuhvata autorska djela i obrade tradicionalne crnogorske muzike, a publici će se predstaviti i MAT Trio.

Značajan segment programa predstavlja i koncert „Nastupa Budva“, posvećen stvaralaštvu crnogorskog kompozitora Senada Gačevića. Koncert okuplja izvođače različitih generacija – od učenika osnovnih i srednjih muzičkih škola do afirmisanih umjetnika – predstavljajući bogatstvo budvanske muzičke scene na čiji je razvoj u toku protekle 4 decenije bitno uticao i “Grad teatar”.

Međunarodnu dimenziju programa dodatno potvrđuje nastup renomirane češke violistkinje Jitke Hosprove, koja će zajedno sa crnogorskim pijanistom Andrijom Jovovićem izvesti koncert pod nazivom „Go, Man: The Rhythm of Freedom“. Program, pripremljen povodom obilježavanja dvadeset godina obnove nezavisnosti Crne Gore, kroz djela crnogorskih i evropskih autora istražuje teme identiteta, slobode i kulturnog dijaloga.

Publika će biti u prilici da u crkvi Santa Maria in Punta isprati i koncert pod nazivom “Fratres” u izvođenju violiniste Viktora Hutera i pijanistkinje Sofije Jović.

LIKOVNI PROGRAM

Za ovaj festival, planirane su dvije izložbe. Likovni program festivala “Grad teatar” biće  otvoren 13. jula izložbom „Reč i misao. Velika apstraktna slika” autorke Irene Lagator Pejović. Izložbu čini velika zidna instalacija sastavljena od knjiga iz džepne edicije „Reč i misao“ izdavačke kuće Rad, jedne od najznačajnijih izdavačkih edicija nekadašnje Jugoslavije, čije karakteristične crvene korice formiraju monohromatsku apstraktnu sliku.  Predstavljena u jubilarnoj godini festivala, izložba dobija dodatnu simboličku dimenziju. Po riječima autorke: “festival je nastao u vremenu kada je kulturni sistem koji je proizveo ove knjige još uvijek postojao, ali se već nalazio pred dubokim društvenim i političkim promjenama. Četiri decenije kasnije, instalacija otvara dijalog između različitih generacija publike – onih koji ove knjige pamte, onih koji su ih naslijedili kroz porodične biblioteke i onih koji se sa njima susreću prvi put i otvara  prostor za promišljanje o tome šta od zajedničkog kulturnog nasljeđa čuvamo, a šta prepuštamo zaboravu.”

Druga, multimedijalna izložba, pod nazivom „Equilibrium“ umjetnika Siniše Radulovića  i kustoškinje Svetlane Racanović planirana za 4. Avgust, još je jedna produkcija ovogodišnjeg festivala. Ova izložba je osmišljena posebno za jubilarni festival i prostor crkve Santa Maria in Punta.

Obje izložbe biće postavljene u crkvi Santa Marija.

KNJIŽEVNI PROGRAM

 Jubilarno festivalsko izdanje obavezalo nas je i na poseban odnos prema odabiru ovogodišnjeg književnog programa. Stoga ćemo tokom 16 književnih večeri na Trgu nastaviti da istražujemo nove književne svjetove i poetike, žanrovske pravce i preplete, ali i da se osvrnemo na značaj četvorodecenijskog jubileja. Ujedno, kretaćemo se i interdisciplinarnim poljima koja skoro pa organski uvezuju književnost i sa drugim umjetničkim izrazima i sa disciplinama širokog polja društvenih nauka.

Prvo veče Trga biće posvećeno književnom stvaralaštvu Srđana Dragojevića. Iako Dragojevića znamo kao reditelja antologijskih filmskih ostvarenja, koja su obilježila savremenu kinematografiju i odrastanja generacija, on se još od ranije u kontinuitetu bavi i književnim radom. Dragojević stvara i u polju književnosti još od 1986. godine, kada je dobio značajnu Brankovu nagradu za „Knjigu akcione poezije“, pa do poslednjeg objavljenog romana „Paša“ (2026), koji tematizuje istoriju i Crne Gore, o kome će, između ostalog, biti govora na ovogodišnjem Trgu.

Gost ovogodišnjeg Trga je i Kruno Lokotar, jedan od najpoznatijih književnih urednika, kritičara, pisaca i publicista Hrvatske. G. Lokotar na Trgu predstavlja izdanje sa autobiografskim elementima „Limited Edition“ (2025), u kojem autor na najbolji način kazuje, kako je to već pomenuto, o iskustvu življenja u književnosti i kulturi i od književnosti i kulture na ovim prostorima.

Na Trgu ćemo predstaviti i novu zbirku poezije „Fantaskop“ (2025) Nadije Rebronje, objavljenu u izdanju renomirane kraljevačke biblioteke „Povelja“. Zanimljiva kompozicija zbirke, konceptualizovana imaginranim letom avionom, i u kojoj svaka od pjesama nosi naslov po broju sjedišta i filmu koji imaginarni putnik gleda, kao i širina tema kojima autorka propituje izazove savremene egzustencije, već su privukle pažnju stručne i čitalačke javnosti.

Ove godine na Trgu organizujemo i autorsko veče poznatog pjesnika Andrije Radulovića. Jedan od najprevođenijih pjesnika Crne Gore će govoriti o svojoj poeziji i najaviti novu pjesničku zbirku, ali i osvrnuti se i na činjenicu da je u prethodnoj godini objavljena i studija „Poetski svjetovi Andrije Radulovića“ Aleksandra Ćukovića o njegovom dosadašnjem pjesničkom stvaralaštvu.

Ove godine na Trgu razmišljamo i o savremenom društveno-ekonomskom trenutku predstavljanjem zbirke eseja „Kraj kapitalizma?“ (2026) autorke Katarine Peović. Autorka tekstovima propituje ideje odnosa rada i kapitala, preraspodjelu kako ekonomskih resursa, tako i politike moći, postavljajući pitanja o smislu demokratije i budućnosti svijeta uslijed narušavanja javnih sistema, obesmišljavanja radničkih prava i produbljivanja klasnih razlika.

Nenad Šaponja, dobitnik ovogodišnje nagrade „Meša Selimović“ na Trgu govori o svojoj nagrađenoj poetskoj zbirci „Blizanac vremena“ (2025). I dalje se baveći tajnama duše, Šaponja i nagrađenom knjigom tematuzuje svoja autopoetička polazišta u pisanju poezije koju smatra „možda i najtežom disciplinom duha“.

Vladimir Pištalo, u stalnom traganju za preispitivanjem granica pripovijednih žanrova, na Trgu ove godine predstavlja zbirku putopisnih priča „Luke“ (2025), koja na najbolji način nastavlja onu putopsinu tradiciju tematizovanja putovanja ne kao turističkih atrakcija, već kao osobenih duhovnih transformacija putnika.

Na Trgu ove godine predstavljamo i izdanje Izabranih djela Vladimira Vukićevića, dugogodišnjeg profesora filozofije sa njemačkih i crnogorskih katedri, jedno vrijeme i žitelja Budve, objavljeno u saradnji renomirane izdavačke kuće CID sa Univerzitetom Donja Gorica. Trotomno izdanje objedinjuje više studija: „Logika i vreme – u fenomenološkoj filozofiji Martina Hajdegera“, „Sofokle i Hajdeger“ i „Sezanova realizacija – slikarstvo i zadatak mišljenja“.O značaju izdanja, doprinosu savremenoj filozofiji i estetici objavljenih tekstova, kao i naučnoj zaostavštini prof. Vukićevića govore akademik Dragan Vukčević, prof. dr Luka Rakojević, i prof. dr Vladimir Vujošević.

Čast nam je što ćemo ove godine na Trgu predstaviti i Sabrana djela Bora Draškovića, reditelja čije su predstave takođe dio identiteta festivala „Grad teatar“. Rediteljski rad Bore Drašković pamtimo po brojnim gostovanjima predstava klasa Akademije umetnosti u Novom Sadu, kao i kultnoj predstavi „Antigona u Njujorku“, koju Drašković režira za festival 2000. god. G. Drašković, pozorišni i filmski reditelj, pisac i scenarista, univerzitetski profesor, govoriće o svom bogatom stvaralaškom iskustvu i zalogu koji ovim izdanjem ostavlja i za generacije budućih stvaralaca. Sa autorom razgovaraju reditelji Boris Liješević i Darko Bajić.

Obilježavanje jubileja nastavljamo i razgovorom sa  Vidom Ognjenović, koja je na poziv „Grada teatra“ i ove godine nastavila da istražuje kulturnu zaostavštinu budvanskog kraja. Ovoga puta, Ognjenović je napisala dramu „Krađa, prekrađa i nekrađa“ inspirisanu Ljubišinom pripovijetkom „Krađa i prekrađa zvona“, tako da ćemo na Trgu razgovarati o njenom doživljaju kruga budvanskih tema, koje već četrdeset godina kontekstualizuje u skladu sa savremenim dramskim i rediteljskim poetikama, ali i društvenim trenutkom.

Autorski i uređivački rad Mihajla Pantića takođe je ostavio traga i u književnom programu festivala. Ovoga puta, sa autorom razgovaramo o savremenom trenutku u književnosti, o odnosu prema književnom tekstu autora i univerzitetskog profesora, uredničkim izazovima, ali i o poslednjim objavljenim naslovima.

Vladimir Vujović, odnedavno dobitnik posebnog priznanja Evropske nagrade za književnost, na Trgu ove godine predstavlja roman „Razgovori sa Vješticom“ (2025, najuži izbor za NIN-ovu nagradu). Specifičnom kompozicijom, u deset različito stilizovanih razgovora, tematizovana je, kako je rečeno „introspektivna odiseja“ umjetnika u razumijevanju svoje pozicije u svijetu. Pohvaljen od strane stručne javnosti za „autentičan glas, filozofsku dubinu i emocionalnu zrelost“, Vujović još jednom gostuje pred budvanskom publikom i govori o svom razumijevanju književnosti.

Na Trgu razgovaramo i sa Otom Horvatom, povodom objavljivanja nove zbirke meditativne proze „Momenti 1-49“ (2025). Naravno, tema će biti i dosadašnji bogat pripovijedački i poetski opus autora, koji u kontinuitetu proširuje žanrovske granice, dosljedno ostajući vjeran lirskom doživljaju svijeta i čovjeka.

Enes Halilović, ovogodišnji dobitnik renomirane nagrade „Beogradski pobednik“, poznat je budvanskoj čitalačkoj publici od ranije. Kako se već govorilo o nagrađenom romanu „Bekos“ (2025), ovoga puta ćemo se osvrnuti na cjelokupni književni rad Enesa Halilovića, koji u kontinuitetu zavređuje pažnju i stručne i čitalačke javnosti, i sa autorom razgovarati o književnim počecima, izazovima stvaranja, ali i posvećenost njegovanju književne kulture i kroz pisanje i kroz uredništvo renomiranog časopisa SENT i vođenja portala Eckermann. 

Prateći regionalnu književnu scenu, na Trgu predstavljamo i roman sjevernomakedonskog pisca Saša Ognenovskog „Turneja“, koji u ključu žanrovske proze metaforički preispituje vrijednosti savremenog trenutka i u umjetničkom djelovanju. Ognenovski je i svestrani stvaralac u polju pozorišta, ali i urednik makedonskog časopisa „Književni elementi“.

U sklopu dana predstavljanja savremene slovačke umjetničke scene, u književnom dijelu programa predstavljamo rad savremenog slovačkog pjesnika Erika Ondrejičke, koji svojom poezijom naglašava estetičku i etičku stranu poezije, pišući i o univerzalnim vrijednostima i poziciji pjesnika u savremenom svijetu, i dalje njegujući i vezan stih i rimu kao jedan od najsuptilinijih oblika pjesničkog iskaza.

Nemjerljiv doprinos i ove godine daju i pisci, književni kritičari i teoretičari, i profesori, koji će moderirati večeri na Trgu: Dubravka Dragović Šehović, Jagna Pogačnik, Vladislava Gordić Petković, Aleksandar Ćuković, Marijan Krivak, Nenad Šaponja, Božena Jelušić, Gojko Božović, Igor Perišić, Danka Ivanović, Vesna Trijić, Nikola Nikolić i Martin Prebuđila.

Budući da se nekako pokazuje da je književnost i dalje željeno polje djelovanja, prvenstveno kao potvrda vrednosnog etalona egzistencije, nadamo se da ćemo i ove godine privući pažnju ne samo potvrđenih čitalaca i vjerne publike književnog programa festivala „Grad teatar“, već i šire javnosti, koja bi takođe dala konstruktivni doprinos programima Trga u godini jubileja.