Dušan Medin, arheolog i istraživač kulturne baštine iz Petrovca na Moru, izvršni direktor Društva za kulturni razvoj „Bauo” i saradnik u nastavi na Univerzitetu Donja Gorica, tokom oktobra boravio je u Sjedinjenim Američkim Državama, gdje je realizovao naučnoistraživački boravak na Kalifornijskom državnom politehničkom univerzitetu Humboldt (Cal Poly Humboldt) i održao četiri gostujuća predavanja posvećena kulturnoj baštini Crne Gore i šireg balkanskog prostora, kako na ovom univerzitetu, tako i u drugim institucijama u Kaliforniji.
Centralni dio njegove posjete Kaliforniji predstavljala je dvadesetodnevna naučnoistraživačka mobilnost, realizovana od 6. do 25. oktobra na Odsjeku za antropologiju univerziteta Cal Poly Humboldt, u gradu Arkati, pod mentorstvom profesora Nicolasa Angeloffa, direktora univerzitetske istraživačke jedinice Cultural Resources Facility. Mobilnost je realizovana na osnovu poziva Odsjeka za antropologiju ovog univerziteta.
Tokom boravka Medin je imao priliku da se upozna sa savremenim američkim pristupima arheologiji, antropologiji i upravljanju kulturnom baštinom, učestvuje u akademskim aktivnostima, razmijeni iskustva s američkim profesorima i istraživačima, kao i da posjeti više naučnih, muzejskih i kulturnih institucija u Sjevernoj Kaliforniji. Posebna pažnja bila je posvećena mogućnostima primjene savremenih istraživačkih metoda i međunarodnih iskustava u proučavanju i zaštiti kulturnog nasljeđa.
„Boravak na univerzitetu Cal Poly Humboldt za mene je predstavljao izuzetno vrijedno iskustvo, prije svega zbog mogućnosti da neposredno upoznam način na koji se arheologija i antropologija izučavaju i istražuju u Sjedinjenim Američkim Državama. Posebno mi je bilo značajno da uporedim američke i evropske istraživačke pristupe, razmijenim iskustva s kolegama i steknem nova znanja koja ću moći da primijenim u svom budućem naučnom, nastavnom i stručnom radu u Crnoj Gori”, istakao je Medin.
Jedan od najznačajnijih aspekata posjete Sjedinjenim Američkim Državama bila su četiri predavanja koja je Medin održao u Kaliforniji, predstavljajući američkoj akademskoj i široj zainteresovanoj javnosti istoriju, arheologiju i baštinu Crne Gore, s posebnim osvrtom na Budvu, Sveti Stefan i crnogorsko primorje.
Na univerzitetu Cal Poly Humboldt održao je dva gostujuća predavanja za studente arheologije i antropologije. Prvo, u okviru predmeta profesora Gordona Ulmera, bilo je posvećeno kulturnoj baštini Budve i Svetog Stefana, njihovom istorijskom razvoju, turističkoj valorizaciji i savremenim izazovima očuvanja kulturnog identiteta. Drugo predavanje, u okviru predmeta profesora Angeloffa, bavilo se sistemom zaštite i upravljanja kulturnom baštinom u Crnoj Gori, nacionalnim zakonodavstvom, međunarodnim standardima i odnosom između zaštite nasljeđa, turizma i savremenog razvoja. Oba predavanja bila su praćena razgovorima i diskusijama sa studentima i profesorima.
Po završetku naučnoistraživačke mobilnosti, Medin je tokom nastavka boravka u Kaliforniji održao još dva predavanja na području zaliva San Franciska.
Prvo je održano na Univerzitetu Kalifornije u Berkliju (University of California, Berkeley), na poziv profesora Odsjeka za slovenske jezike i književnosti (Department of Slavic Languages and Literatures). Predavanje je bilo posvećeno istoriji, kulturi i kulturnoj baštini Crne Gore, s posebnim osvrtom na Budvu, pri čemu su predstavljene najznačajnije karakteristike crnogorskog kulturnog i prirodnog nasljeđa, istorijski razvoj zemlje i njene specifičnosti u širem mediteranskom i balkanskom kontekstu. Gostovanje je ujedno bilo prilika za razgovore o budućoj akademskoj saradnji i pripremama za ljetnji program koji UC Berkeley planira organizovati u Crnoj Gori 2027. godine.
Drugo predavanje održano je u Kolmi, južno od San Franciska, u prostorijama društva koje je osnovano 1880. kao Srpsko-crnogorsko književno i potporno društvo (Serbian-Montenegrin Literary and Benevolent Society). Predavanje je bilo posvećeno Balkanu kao geografski, istorijski i kulturno izuzetno raznovrsnom prostoru, s posebnim osvrtom na njegove prirodne karakteristike, istorijske i kulturne veze među narodima, bogatstvo materijalne i nematerijalne baštine, tradiciju i svakodnevni život, kao i značaj balkanske dijaspore u Sjedinjenim Američkim Državama i njen doprinos očuvanju kulturnog identiteta i veza sa zavičajem. U realizaciji programa učestvovala je i dr Vesna Delić, etnološkinja-antropološkinja, stručna saradnica Društva za kulturni razvoj „Bauo”, koja je tokom oktobra takođe boravila u SAD u okviru sopstvenog stručnog i studijskog boravka posvećenog prije svege antropološkoj problematici.
„Posebno zadovoljstvo pričinila mi je prilika da, kao i tokom ranijih posjeta Sjedinjenim Američkim Državama, i ovog puta održim seriju stručnih i naučnih predavanja i predstavim bogatu, slojevitu, a međunarodnoj javnosti još uvijek nedovoljno poznatu kulturnu baštinu Crne Gore, ali i šireg balkanskog prostora. Međutim, cilj ovih susreta nije bio samo predstavljanje i promocija našeg nasljeđa, već prije svega otvaranje prostora za dijalog, razmjenu znanja, iskustava i različitih pogleda na zajedničke izazove u njegovom proučavanju, zaštiti i valorizaciji. Želio sam da američkim studentima, profesorima i drugim zainteresovanim učesnicima približim našu istoriju i kulturno nasljeđe, ali i da čujem njihova razmišljanja, pitanja i iskustva, te da zajedno sagledamo određene teme iz različitih kulturnih i profesionalnih perspektiva. Budva i Sveti Stefan bili su naročito zanimljivi primjeri kroz koje smo otvorili šira pitanja odnosa kulturne baštine, turizma, ekonomskog razvoja i interesa lokalnih zajednica, govoreći i o brojnim problemima koje imamo, ne samo danas, već i u kontinuitetu. Drago mi je što su predavanja podstakla interesovanje i sadržajne diskusije, jer vjerujem da upravo takvi susreti, zasnovani na otvorenom razgovoru, uzajamnom učenju i kritičkom promišljanju, predstavljaju suštinu međunarodne akademske i kulturne saradnje, čiji je važan, ali ne i jedini cilj promocija kulturnog nasljeđa Crne Gore”, kazao je Medin.
Realizovana posjeta, četiri održana predavanja i uspostavljeni profesionalni kontakti predstavljaju doprinos međunarodnoj promociji kulturne baštine Crne Gore, razmjeni naučnih znanja i iskustava, kao i otvaranju novih mogućnosti za saradnju crnogorskih i američkih akademskih, istraživačkih i kulturnih institucija.
„Vjerujem da je jedan od najvažnijih rezultata ove posjete upravo osnaživanje postojećih, te uspostavljanje i produbljivanje profesionalnih i prijateljskih veza s američkim kolegama i društvom. Volio bih da i ova posjeta bude samo jedna od etapa dugoročnije saradnje koja će dodatno povezivati naše dvije zemlje u oblastima nauke, obrazovanja i kulture, a što da ne i turizma”, zaključio je Medin.
Naučnoistraživački boravak na univerzitetu Cal Poly Humboldt podržalo je Ministarstvo prosvjete, nauke i inovacija Crne Gore, kroz Konkurs za sufinansiranje naučnoistraživačke djelatnosti u 2026. godini, u okviru programa podrške kratkoročnoj naučnoj mobilnosti, dok je dodatnu podršku realizaciji posjete Sjedinjenim Američkim Državama Dušanu Medinu pružila i Opština Budva.
Be the first to comment